Stel u een plant voor die meer dan 2,5 m hoog wordt, de hele zomer bloeit, bijen voedt, vogels te drinken geeft in haar komvormige bladeren, droogte weerstaat, veevoer produceert, biomassa voor biogas levert en meer dan 15 jaar op zijn plaats blijft zonder behandelingen.
Dat is precies wat de doorwasde silphium (Silphium perfoliatum) te bieden heeft: een spectaculaire en robuuste overblijvende plant, tegelijk sierlijk, landbouwkundig en ecologisch, die haar reputatie als 'wonderplant' voor natuurtuinen én landbouwbedrijven volledig verdient.
De doorwasde silphium is een C3-plant wat haar koolstoffixatie betreft.
Haar diepe wortels structureren en ontverdichten de bodem, beperken erosie en stellen haar in staat om opvallend goed tegen zomerse droogte te weerstaan.
Van oorsprong afkomstig uit de prairies en bosranden van Noord-Amerika, maakte Silphium perfoliatum deel uit van de inheemse flora bezocht door talrijke bestuivende insecten en vogels.
Beschreven in de achttiende eeuw (Linnaeus, 1759), trok ze al snel de aandacht door haar indrukwekkende gestalte en haar nectarproducerende eigenschappen.
Oorspronkelijk hoofdzakelijk wilde en sierlijke plant, werd ze in Europa — vooral in Duitsland — herontdekt vanaf de jaren 1990–2000 als energieplant voor de voeding van vergisters, als alternatief of aanvulling op kuilmaïs.
Haar voederswaarde (vergelijkbaar met luzerne, met een proteïnegehalte dat 10–12 % van de droge stof kan bereiken) en haar droogtebestendigheid overtuigden vervolgens veehouders en landbouwkundigen in Frankrijk, België en andere Europese landen.
Vandaag wordt silphium bestudeerd voor:
Silphium perfoliatum is een overblijvende plant met een diepe beworteling die geleidelijk een krachtige 'pol' vormt.
In een gematigd klimaat:
De gele bloemhoofdjes, gemiddeld van formaat maar zeer talrijk, openen van de zomer tot het vroege najaar.
Ze lijken op de bloemen van kleine zonnebloemen of overblijvende Helianthus-soorten.
Ecologische troeven:
Standplaats:
Bodem:
Ondanks haar voorkeur voor frisse bodems, laat haar diepe wortelstelsel haar toe droge zomers te doorstaan op plaatsen waar jaarteelten lijden of verbranden.
Plantperiodes:
Afstanden:
Praktische tips:
Probeer niet Silphium perfoliatum in pot of kuip te kweken: haar kracht, hoogte en vooral diepe beworteling lenen zich daar niet toe. Dit is een plant voor volle grond.
De doorwasde silphium is ideaal:
Haar gele bloei combineert bijzonder mooi met blauw (asters, salies, veronica's), paars (sedums, phloxen, duizendknoop) en wit (duizendbladen, madeliefjes).
Zaaien is de belangrijkste vermeerderingsmethode, zowel in de landbouw als in de tuin.
Belangrijkste punten:
In de tuin:
Delen:
Stekken:
Opmerking: voor landbouwtoepassingen (veevoer, biomassa) heeft zaaien van geselecteerde variëteiten of lijnen de voorkeur, soms in mengsels aangepast aan het regionale klimaat.
Toepassing:
Landbouwkundige voordelen:
Silphium raakte vooral in Duitsland bekend als energieplant voor vergisters.
Troeven:
Beperkingen:
Silphium perfoliatum staat bekend als weinig vatbaar voor ziekten en plagen.
Ze vereist gewoonlijk geen chemische behandeling, wat haar tot een bondgenoot maakt in landbouwsystemen en tuinen met weinig inputs.
Zelden waargenomen ziekten:
Plagen:
Eens de teelt goed gevestigd is (na 2–3 jaar), 'sluit' de silphium het perceel en beperkt ze de vestiging van onkruid. Het zwaarste werk situeert zich bij de vestigingsfase.
Het geslacht Silphium telt een twintigtal soorten, maar praktisch gezien ontmoet men in tuinbouw en landbouw vooral:
Voor Silphium perfoliatum zijn verschillende ecotypes en variëteiten geselecteerd, voornamelijk in Duitsland en Oost-Europa, voor:
De namen van deze lijnen worden vaak verdeeld via gespecialiseerde zaadbedrijven (onder diverse variëteitsnamen of codes).
Voor amateur-tuiniers:
Voor landbouwers en projectdragers op het gebied van vergisting:
Vooraleer te investeren op grote oppervlakten is het raadzaam:
Enkele ideeën om het meeste te halen uit de doorwasde silphium in de tuin:
Landschappelijk is silphium een plant van 'groot decor'.
Ze geeft onmiddellijk structuur aan een natuurlijke of rustieke tuinhoek.
Aandachtspunten:
Daarentegen, voor grote tuinen of semi-natuurlijke terreinen kan ze een sterk herkenningspunt worden, samen met andere grote overblijvende planten en grassen.